محمود بن محمد چغمينى خوارزمى ( مترجم : محمد سعيد بخت )

116

قانونچه في الطب ( مستحضر الطبيب و مستبشر اللبيب ) ( فارسى )

زيادتى حيض پس علاجش فصد با سليق است و تلئين طبيعت بحب اصطمخيفون و غذاخليات يعنى سركه آميزد زيرباج يعنى با مصالح گرم و ليكن - ضعف باه [ علاج انواع آن ] پس هرگاه عارض شد بگرم مزاج پس نوشيده شود دوغ و چرب شيرين و شير يا شكر و ترنجبين و بخورند ماهى تازه بريان گرم و اگر عارض شد با سرد مزاج پس بخورد زنجبيل مربى و حنديقون و بيضهء نيم برشت با دار فلفل و كنجشكان بريان و موافقت كند با شراب كهنه - فصل هشتمين نقرس و عرق النسا و وجع مفاصل و زوال فقرات و سبب اين علتها يكيست و آن وقوع نزله است ( اگر نزله واقع شد ) در مفصل نر انگشت پا ( باشد ) نقرس و اگر ( واقع شد ) در مفصل ورك ( باشد ) عرق النسا اگر ( واقع شد ) در مفاصل فقطرت پشت ( باشد ) حدّبه و اگر واقع شد در مفصل عام ( باشد وجع مفاصل ) و خالى نيست اينكه باشد [ دلايل حرارت ] با دلايل حرارت پس علاجش فصد با سليق